Nederland: de Nieuwe Wildernis

Sorry dat ik wat laat ben met deze blog. De luier van mijn demente overbuurvrouw moest verschoond, dat is voor mij ook nieuw. Het duurde langer dan ik verwachtte, noodgedwongen ging ik halverwege weg. Hopelijk komt mijn andere buurman er vanavond aan toe haar ook weer een schone om te doen.

Zoals we allemaal weten, is op Prinsjesdag een soort wintertijd ingegaan: het tijdperk van de participatiesamenleving. De overheid gaat niet elk grassprietje meer bijknippen, dus nu worden Nederlanders geacht het onderling te regelen. Geen probleem: dwing je kind een zorgopleiding in (voor de luiers), ga naast een tuinier wonen (voor de grasspriet) of zet je spaargeld op een Zwitsere bank.

Dat heet 'je eigen verantwoordelijkheid nemen'. Het mooiste voorbeeld van die nieuwe visie op Nederland is het onderwijs. Daar is ineens de leraar herontdekt als doorslaggevende succesfactor. Die krijgt meer zeggenschap, ruimte en faciliteiten, dan komt alles goed. Dat is allemaal zo helder nog niet geregeld, maar de boodschap is duidelijk: de docent lost het vanaf nu zelf op, daar krijgt hij immers de ruimte voor.

Als klap op de vuurpijl start het kabinet binnenkort met een geweldige campagne die laat zien hoe het moet. In de prachtige natuurdocumentaire 'De Nieuwe Wildernis' zien we hoe ook in ons kleine land de survival of the fittest zich in alle glorie afspeelt. Alleen een hek om de Oostvaardersplassen is voldoende om een natuurlijk evenwicht te realiseren. We zien fraaie voorbeelden hoe je storm en honger in je afgebakende gebiedje over je heen kunt laten komen, en de schoonheid van het zwakke dier als voedsel voor de volgende schakel in de voedselketen. Goed voorbeeld doet volgen. Zoet en eervol, die natuurlijke participatie.

De Nieuwe Wildernis van Nederland, waar we onze natuurlijke verhoudingen opnieuw uitvinden. Alsof de eerste de beste wolf die hier opduikt niet al gelijk omver werd gereden. Dus docenten, verzorgers, familie en vrienden, neem die roze wensbril niet aan. Een actuele manier om te zien hoe het toegaat in een samenleving waar je het zelf uit moet zoeken, is die andere grote primeur: het computerspel Grand Theft Auto V. Een betere en spannender handleiding voor de moderne samenleving is er niet. In GTAV dop je je eigen boontjes, en gebruik je alle middelen die je ten dienste staan om in de moderne stadsjungle te overleven. Om te zorgen dat je je portie meekrijgt. Grappig, dynamisch en uiterst leerzaam. Zou verplicht moeten zijn op elke boekenlijst.

Een computergame als richtlijn voor het leven. Weer eens wat anders dan de Bijbel, Het Kapitaal of de Dow Jones. Misschien neem ik GTA volgende keer wel op de laptop mee naar mijn overbuurvrouw. Ziet zij ook eens zien hoe het eigenlijk moet. Kan ze het met die luier de volgende keer zelf wel.

LINKS
* Rompslomp en werkdruk verdwijnen als sneeuw voor de zon in de onderwijsplannen....
* Participeren moet je leren: de trailer van GTA5...

Ik wil mensen die geweldloos communiceren slaan!

Laatst gebeurde het me weer. Ik maakte me ernstig zorgen om een vriendin die in de problemen zat. Ik nam contact op met een gezamenlijke kennis om te overleggen wat ik zou kunnen doen. Ik sms'te haar, schreef in dat bericht letterlijk 'ik maak me grote zorgen'. En ik kreeg als antwoord onder andere de geweldloos-communiceren-zin 'ik lees dat je je grote zorgen maakt' en vervolgens een nietszeggende zin over dat ze ging nadenken of ze op mijn vraag inging of niet. Nooit meer iets van gehoord.

Ik lees dat je je grote zorgen maakt! Knap van haar dat ze dat uit mijn tekst haalde. Ik vroeg om hulp! Niet om een lesje studerend lezen! Ja, als ik schrijf 'ik maak me grote zorgen' dan is in het algemeen de conclusie gerechtvaardigd dat ik me grote zorgen maak. Dat is een feit, heel fijn dat de ander dat heeft opgemerkt. Maar wel volstrekt zinloos. Want uiteindelijk deed ze niets, dus voel ik me dan erkend in mijn emotie? Wat een basisgedachte is achter geweldloos communiceren (gevoelens benoemen)? Nee natuurlijk niet. Ik voel me weggestuurd, terwijl die ander denkt dat ik niet weet dat ik weggestuurd ben, want ze heeft mijn emoties toch erkend?

De theorie bij geweldloos communiceren is dat je de feiten neerzet en dan aan die feiten gevoel verbindt. Dus je hoort niet te zeggen 'je zou toch vroeg thuis zijn vandaag? Want daarin is het feit dat de ander er nog niet is impliciet. En het idee dat de spreker heeft over een afspraak die er zou zijn over hoe laat iemand thuis was wordt meteen gepresenteerd als een schending van die afspraak: he klojo, je bent er nog niet en je zou er allang zijn! Volgens de aanhangers van het geweldloos communiceren  moet je zeggen 'ik zie dat je op dit moment niet thuis bent en dat ervaar ik als strijdig met onze afspraken'. Daarmee zet je eerst een feit neer  (die ander is ontegenzeggelijk niet thuis) en verbindt daar je gevoel aan 'we hadden volgens mij een afspraak en voor mijn gevoel heb je die geschonden'. Als mijn lief dat zo tegen mij zou zeggen, wist ze zeker dat ik nooit meer thuis kwam. Wat bedoeld is om het gesprek zuiver te houden en minder aanvallend werkt bij mij als een rode lap op een stier.

Ik wil mensen die zo omzichtig praten het liefste heel hard slaan. Maar echt heel hard. Er is niets oprechts aan zo voorzichtig en neerbuigend praten. Het klinkt of je je kleuter vertelt 'wat had mammie ook weer gezegd?' Als ik zeg dat ik ontzettend boos ben om iets, dan word ik pas echt boos als iemand het waagt om de woorden 'ik hoor dat je boos bent' uit te spreken. Het is simpel: Geweldloos communiceren lokt zinloos geweld uit. Gewoon ouderwets een potje ruziemaken over wat feit en wat gevoel is, dat lucht zoveel meer op dan dat hele op-je-handen-zitterige-ontevredenheid-uitstralende-onoprecht-en-geconstrueerde-geweldloze gecommuniceer.

Of had iemand daar iets op? Heeft iemand nu de behoefte om te zeggen 'ik lees dat je geergerd bent?'. Ik daag u uit!
:-)

LINKS
* Over NVC - Geweldoze Communicatie, gebaserd op het gedachtegoed van Marshall B. Rosenberg...
* Ze noemen het 'communiceren vanuit het hart'...